ถ้าถามว่า เครื่องใช้ไฟฟ้าเบอร์ 5 คุ้มไหม คำตอบคือ คุ้มเมื่อเป็นเครื่องที่เปิดนานและกินไฟสูง เช่น ตู้เย็นและแอร์ และส่วนต่างราคาเทียบกับรุ่นเบอร์ต่ำกว่าไม่สูงเกินไป ส่วนจะคืนทุนกี่ปีให้ใช้สูตร ส่วนต่างราคา ÷ เงินค่าไฟที่ประหยัดได้ต่อปี ซึ่งบทความนี้มีตัวอย่างให้คำนวณตามได้เลย
อัปเดตข้อมูล: ตุลาคม 2026 ตัวเลขในบทความเป็นตัวอย่างสมมติเพื่อให้เห็นวิธีคิด ไม่ใช่ราคาหรือหน่วยไฟของรุ่นใดรุ่นหนึ่ง ค่าไฟต่อหน่วยจริงให้ดูจากบิลของคุณหรือตรวจสอบล่าสุดกับการไฟฟ้า ถ้าอยากลดค่าไฟแบบทั้งระบบ รวมถึงการผลิตไฟใช้เอง อ่านภาพรวมได้ที่ คู่มือโซลาร์เซลล์บ้านฉบับเช็คก่อนซื้อ
เครื่องใช้ไฟฟ้าเบอร์ 5 คืออะไร และต่างจากเบอร์อื่นยังไง?
เบอร์ 5 คือฉลากประหยัดพลังงานที่ใช้จัดอันดับเครื่องใช้ไฟฟ้าตามประสิทธิภาพการใช้ไฟ โดยเบอร์ 5 เป็นระดับสูงสุดที่ประหยัดไฟที่สุดเมื่อเทียบกับเครื่องประเภทเดียวกัน จุดที่คนมักเข้าใจผิดคือเอาเบอร์ไปเทียบข้ามประเภทหรือข้ามขนาด เช่น ตู้เย็นใหญ่เบอร์ 5 กับตู้เย็นเล็กเบอร์ 3 ซึ่งตัวเลขเบอร์เทียบกันตรงๆ ไม่ได้
ฉลากจะมีตัวเลข หน่วยไฟต่อปีหรือต่อเดือน ที่ผู้ผลิตระบุไว้ด้วย ตัวเลขนี้แหละที่ใช้คำนวณค่าไฟจริงได้ ไม่ใช่แค่เบอร์ ส่วนรายละเอียดเงื่อนไขการทดสอบของแต่ละประเภทเครื่อง ให้ตรวจสอบล่าสุดกับหน่วยงานที่ออกฉลากหรือผู้จำหน่าย
เบอร์ 5 คุ้มกว่าจริงไหม คำนวณคืนทุนยังไง?
สูตรมี 3 ขั้นตอน ทำตามได้ด้วยเครื่องคิดเลขในมือถือ
- หาส่วนต่างราคา = ราคาเครื่องเบอร์ 5 ลบราคาเครื่องรุ่นเปรียบเทียบที่ขนาดเท่ากัน
- หาหน่วยไฟที่ประหยัดได้ต่อปี = หน่วยไฟต่อปีของรุ่นเทียบ ลบหน่วยไฟต่อปีของเบอร์ 5 (ดูจากฉลาก)
- คิดเป็นเงิน = หน่วยที่ประหยัดได้ × ค่าไฟต่อหน่วยจากบิลของคุณ แล้วนำส่วนต่างราคาหารด้วยเงินที่ประหยัดต่อปี จะได้จำนวนปีที่คืนทุน
ตัวอย่างสมมติ ใช้ค่าไฟหน่วยละ 4 บาทเป็นตัวเลขกลมๆ เพื่อให้คำนวณตามง่าย (ของคุณอาจไม่เท่านี้) ตัวเลขราคาและหน่วยไฟด้านล่างสมมติขึ้นเพื่ออธิบายวิธีคิดเท่านั้น
| กรณีสมมติ | ส่วนต่างราคา | หน่วยไฟที่ประหยัดต่อปี | เงินที่ประหยัดต่อปี | คืนทุนประมาณ |
|---|---|---|---|---|
| ตู้เย็นเปิดตลอดปี | 2,000 บาท | 180 หน่วย | 720 บาท | ประมาณ 2.8 ปี |
| แอร์ใช้วันละ 8 ชม. | 3,000 บาท | 400 หน่วย | 1,600 บาท | ประมาณ 1.9 ปี |
| แอร์ใช้วันละ 2 ชม. | 3,000 บาท | 100 หน่วย | 400 บาท | ประมาณ 7.5 ปี |
| เครื่องที่ใช้นานๆ ครั้ง | 1,000 บาท | 10 หน่วย | 40 บาท | ประมาณ 25 ปี ไม่คุ้ม |
จะเห็นว่า ชั่วโมงใช้งาน คือตัวแปรที่เปลี่ยนคำตอบมากที่สุด ถ้าเปิดแอร์น้อย การคืนทุนอาจยาวกว่าอายุใช้งานจริงของเครื่อง ถ้าอยากใส่ตัวเลขแอร์ของบ้านตัวเอง ลองคำนวณด้วยบิลของคุณเอง หรืออ่านวิธีคิดละเอียดใน วิธีคำนวณค่าไฟแอร์ต่อเดือนด้วยตัวเอง
เครื่องใช้ไฟฟ้าอะไรที่เลือกเบอร์ 5 แล้วคุ้มที่สุด?
- ตู้เย็น: เปิดตลอด 24 ชั่วโมง ชั่วโมงใช้งานสูงสุดในบ้าน จึงเป็นเครื่องที่ส่วนต่างราคามักถูกชดเชยด้วยค่าไฟ
- แอร์: เป็นก้อนใหญ่ที่สุดของบิลบ้านส่วนใหญ่ คุ้มมากถ้าเปิดทุกวัน อ่านเทียบต่อใน แอร์ Inverter vs ธรรมดา ประหยัดต่างกันกี่บาท
- หลอดไฟและพัดลม: ส่วนต่างราคาน้อย คืนทุนเร็ว ดูตัวอย่างใน หลอดไฟ LED ประหยัดไฟกว่าจริงไหม
- เครื่องที่ใช้นานๆ ครั้ง: เช่น เครื่องดูดฝุ่นหรือเครื่องซักผ้าที่ใช้ไม่บ่อย เบอร์ 5 อาจไม่คุ้มถ้าราคาต่างมาก
ควรเปลี่ยนเครื่องเก่าเป็นเบอร์ 5 ทันที หรือรอก่อน?
คิดแยกสองกรณี กรณีแรกคือ ซื้อใหม่อยู่แล้ว ให้เปรียบเฉพาะส่วนต่างราคาตามตารางข้างบน ซึ่งมักคุ้มกว่า กรณีที่สองคือ เครื่องเก่ายังใช้ได้ ต้องนับราคาเครื่องใหม่ทั้งเครื่องเป็นต้นทุน เงินค่าไฟที่ประหยัดต่อปีอาจไม่พอชดเชยเร็วๆ นี้ ยกเว้นเครื่องเก่ากินไฟสูงมากหรือซ่อมบ่อย
ก่อนตัดสินใจเปลี่ยน ลองหาก่อนว่าบิลส่วนไหนกินไฟมากที่สุดในบ้าน เริ่มจาก วิธีลดค่าไฟบ้าน 20 วิธีเรียงตามผลลัพธ์จริง เพราะบางครั้งการปรับพฤติกรรมหรือเช็กเครื่องเดิมถูกกว่าซื้อใหม่ และถ้าอยากวัดว่าอุปกรณ์ตัวไหนกินไฟตอนสแตนด์บายจริง ดู ปลั๊กไฟอัจฉริยะ ประหยัดไฟได้จริงไหม
ก่อนซื้อเครื่องเบอร์ 5 ต้องเช็กอะไรบ้าง?
- ดูฉลากว่าเป็นเบอร์ 5 ของรุ่นที่จะซื้อจริง ไม่ใช่ของรุ่นใกล้เคียง
- จดหน่วยไฟต่อปีของรุ่นเบอร์ 5 และรุ่นที่เทียบ แล้วหาส่วนต่าง
- ดูค่าไฟต่อหน่วยจากบิลล่าสุดของบ้านคุณ
- ประเมินชั่วโมงใช้งานจริงต่อวัน โดยเฉพาะแอร์
- เลือกขนาดหรือ BTU ให้พอดีกับห้องหรือครอบครัว เบอร์ 5 แต่ใหญ่เกินจำเป็นก็กินไฟเกิน
- ใส่ตัวเลขลงสูตรคืนทุน ถ้าเกิน 5-7 ปี ให้ชั่งใจเทียบอายุใช้งานของเครื่อง
ราคาเครื่องแต่ละรุ่นเปลี่ยนตามร้านและช่วงโปรโมชัน บทความนี้จึงไม่ระบุราคาจริง ให้ตรวจสอบล่าสุดกับร้านที่เชื่อถือได้ก่อนซื้อ
คำถามที่พบบ่อย
เครื่องใช้ไฟฟ้าเบอร์ 5 ประหยัดไฟกว่าเบอร์อื่นจริงไหม?
จริงในแง่การเทียบรุ่นขนาดและประเภทเดียวกัน เบอร์ 5 คือระดับสูงสุดของฉลากประหยัดไฟ แต่ไม่ได้แปลว่ากินไฟน้อยกว่าทุกเครื่อง เพราะตู้เย็นใหญ่เบอร์ 5 ยังกินไฟรวมมากกว่าตู้เย็นเล็กเบอร์ 3 ได้ ควรดูตัวเลขหน่วยไฟต่อปีหรือต่อเดือนบนฉลากควบคู่กับเบอร์
เบอร์ 5 คุ้มกว่าเบอร์ 3 ไหม?
ขึ้นกับส่วนต่างราคาและชั่วโมงใช้งาน ถ้าเปิดใช้นานทุกวัน เช่น ตู้เย็นหรือแอร์ที่ใช้หลายชั่วโมง ส่วนต่างราคามักคืนทุนเร็วกว่าอุปกรณ์ที่ใช้นานๆ ครั้ง ลองใส่ตัวเลขจริงของรุ่นที่ดูอยู่ลงในสูตรคืนทุนในบทความนี้ก่อนตัดสินใจ
ควรเปลี่ยนเครื่องเก่าเป็นเบอร์ 5 เลยไหม หรือรอให้เสียก่อน?
ถ้าเครื่องเก่ายังใช้ได้ดี การเปลี่ยนทันทีเพื่อประหยัดไฟอย่างเดียวอาจไม่คุ้ม เพราะต้องจ่ายราคาเครื่องใหม่เต็มจำนวน แต่ถ้าเครื่องเก่ามากจนกินไฟสูงมาก ซ่อมบ่อย หรือกำลังจะซื้อใหม่อยู่แล้ว ให้เลือกเบอร์ 5 ตั้งแต่ตอนซื้อ ซึ่งคิดเฉพาะส่วนต่างราคา คุ้มกว่าการเปลี่ยนเครื่องที่ยังใช้ได้
ฉลากเบอร์ 5 ดูอะไรอีกนอกจากตัวเลขเบอร์?
ดูหน่วยไฟที่ใช้ต่อปี (หรือต่อเดือน) ขนาดความจุหรือ BTU ที่ตรงกับห้องหรือครอบครัว และรุ่นที่ระบุบนฉลากว่าตรงกับตัวสินค้า เพราะตัวเลขหน่วยไฟคือสิ่งที่นำไปคูณค่าไฟต่อหน่วยเพื่อประเมินค่าไฟจริงได้
เครื่องใช้ไฟฟ้าอะไรที่เลือกเบอร์ 5 แล้วคุ้มที่สุด?
โดยทั่วไปคือเครื่องที่เปิดนานและกินไฟสูง ได้แก่ ตู้เย็น แอร์ และพัดลมหรือเครื่องทำน้ำอุ่นที่ใช้ประจำ ส่วนเครื่องที่ใช้นานๆ ครั้ง ส่วนต่างราคาแทบไม่ถูกชดเชยด้วยค่าไฟที่ประหยัด จึงอาจเลือกเบอร์ต่ำกว่าได้ถ้างบจำกัด